دانش اقلیمی برای کنش اقلیمی"
پیام آقای میشل ژارو دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی
به مناسبت روز جهانی هواشناسی سال 2015
سازمان جهانی هواشناسی (WMO) ، جانشین سازمان بین المللی هواشناسی است که در سال 1873تاسیس شد و از آن زمان تا کنون حمایت و پشتیبانی از کشورها در ارائه خدمات هواشناسی و آبشناسی به منظور حفاظت از جان و مال انسانها در برابر رخدادهای حدی، اقلیمی و آب و هوایی و امنیت محیط زیست و همکاری در راستای توسعه پایدار را اولین و اصلی ترین ماموریت خود قرار داده است. این مهم عملی نخواهد شد مگر اینکه دیدبانیها، تحقیقات و اقدامهای لازم صورت گرفته و منتهی به گسترش درک و شناخت ما از اقلیم و آب و هوا گردد.
به مناسبت تأسیس سازمان جهانی هواشناسی در روز 31 مارس 1953 و همکاری آن با نهادهای ملی خدمات رسان هواشناسی و آبشناسی در راستای امنیت و سلامت جامعه، از سال 1953 این روز به عنوان روز جهانی هواشناسی تعیین شده است. تأکید موضوعی هر سال بر شعار و علاقه جمعی است. شعار امسال با عنوان " دانش اقلیمی برای کنش اقلیمی" بسیار به هنگام است، چرا که مجمع بین المللی به سمت اخذ تصمیمات قاطع و انجام امور موکد در زمینه تغییر اقلیم در حرکت است.
تغییر اقلیم نگرانی همه ماست. تغییر اقلیم بر تمام بخشهای اجتماعی- اقتصادی، از کشاورزی گرفته تا جهانگردی و از تولید تا سلامت تأثیرگذار است. تغییر اقلیم بر منابع استراتژیک همچون آب، غذا، انرژی نیز تاثیر میگذارد؛ روند توسعه پایدار را به تأخیر انداخته و تهدیدی برای آن محسوب میشود و این مهم فقط مختص کشورهای در حال توسعه نیست. هزینه سستی بالاست و اگر سریعا و قاطعانه وارد عمل نشویم بالاتر هم خواهد رفت.
اطلاعات در خصوص اقلیم و آب و هوا، و تغییرپذیری و عدم ثبات آن (از پیش بینی هوای روزانه گرفته تا پیش بینی های فصلی)، به اندازهای در زندگی روزمره ما نهادینه شده است که نقش دیدبانیها، تحقیقات، پردازش و تحلیل هایی که برای تولید محصولات اقلیمی شده است را به بوته فراموشی سپرده ایم. امروزه متوسط صحت پیش بینی پنج روزه به اندازه پیش بینی های دو روزه در 39 سال قبل از این است و دقت پیشب ینی های فصلی نیز بطور فزایندهای افزایش یافته است.
این دستاورد مدیون پیشرفتهای به دست آمده در سنجش از دور از جمله ماهواره، پیشرفت در علوم و افزایش چشمگیر توانایی رایانه است. پیشرفت های علمی در زمینه هواشناسی و اقلیم شناسی در 91 سال اخیر در واقع یکی از مهمترین پیشرفتها در عرصه علوم بوده است.
دانش اقلیمی که در دهه اخیر بنیان نهاده شده منبع بسیار ارزشمند و نیز پیش نیاز تصمیم گیری ها در زمینه اقلیم است. شواهد بسیار (از افزایش دما تا کاهش یخچال های طبیعی، از افزایش سطح آب دریا تا رخدادهای حدی) حاکی از قطعیت تغییر اقلیم بوده و عمده این تغییر در نتیجه فعالیت های بشر بویژه انتشار گازهای گلخانه ای است که هر ساله روندی رو به افزایش دارد.
از سوی دیگر آگاهی و شناخت این اطمینان را به ما میدهد که هنوز هم میتوان تغییر اقلیم را کاهش داد و به سطح کنترل پذیر رساند. امروزه تعداد اندکی از انسانها هستند که با مسئله تغییر اقلیم و قبول مسئولیت ناشی از آن در قبال نسل های آینده موافق نیستند. شناخت اقلیم می تواند و می باید روند کمک به تصمیم گیری در تمام سطوح را پشتیبانی کرده تا بهترین تصمیم گرفته شود.
شناخت اقلیم می بایست در قالبی گنجانده شود که درک و فهم آن آسان بوده و برای تمام کسانی که به آن نیاز دارند، قابل استفاده باشد. محصولات و خدمات اقلیمی که در اختیار طراحان شهری قرار میگیرد در سیاست های توسعه گرایانه و برنامه عملیاتی به آنها کمک میکند تا شهرها را در مقابل بلایای طبیعی مقاوم کرده و اقتصاد پاک را پرورش دهند. مسئولین بهداشت و سلامت جوامع از پیش بینی های اقلیمی بهره می برند تا برای سلامت انسانها در مقابل رخدادهای حدی مثل خشکسالی، گرمای شدید و سیل چاره اندیشی کنند. به لطف پیش بینی های دمایی و روند بارش، کشاورزان برنامه بهتری در کاشت، داشت و برداشت محصول و بازاریابی دارند. مدیران منابع آبی از اطلاعات اقلیمی بهره می برند تا عرضه آب و مدیریت غذا را بهینه سازند. بخش انرژی از اطلاعات اقلیمی در راستای اتخاذ تصمیم مبنی بر نوع و مکان استقرار نیروگاه برق استفاده می کند.
چارچوب جهانی خدمات اقلیمی (GFCS) که ابتکار عمل سامانه سازمان ملل تحت رهبری سازمان جهانی هواشناسی است، دقیقا با چنین هدفی ایجاد شده است که ارائه خدمات اقلیمی به صورتی که تصمیمات بر مبنای بهترین اطلاعات ممکن گرفته شود را مقدور می سازد . این امر چالشی اساسی برای کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است و سود بالقوه ای در گرو یادگیری از یکدیگر وجود دارد. میتوان از تجربیات و پیشرفت های صورت گرفته در توسعه کاربرد خدمات اقلیمی به عنوان مثالی مناسب از شیوه های قابل توجه و نیز کمک رسان به دیگر کشورها در تسریع حرکت در مسیر سازگاری اقلیمی یاد کرد.
در خاتمه، تمام اعضای سازمان جهانی هواشناسی، تمام دولتها و جامعه شهری را به شناخت خود از اقلیم، کاربست آن و سهیم شدن با دیگران فرا میخواند تا با عملکرد صحیح، از خطرات اقلیمی کاسته و به توسعه پایدار بیافزایند.
منبع: دفتر حقوقی و روابط بین الملل سازمان هواشناسی کشور/مینا جباری
