+ نوشته شده توسط سيدعيسي خانكشي زاده در پنجشنبه بیست و دوم تیر ۱۳۹۱ و ساعت 23:49 |

هواشناسی سینوپتیکی

 

در پدیده‌های هواشناسی كه در مقیاس سینوپتیكی رخ می‌دهد، بررسی وضعیت جوی مناطق خیلی وسیعی كه حتی در بعضی حالات تمام نیمكره زمین را در بر می‌گیرد لازم و ضروری است. در این زمینه از هواشناسی بیشترین بهره گیری از نقشه‌های سینوپتیكی انجام می‌شود.


● شبكه ایستگاههای دیده بانی
برای رفع احتیاجات پیش بینی هواشناسی ، شبكه ایستگاههای دیده بانی تأسیس شده است، كه قسمتهای زیادی از سطح زمین را در بر می‌گیرد. برای مطالعه وضعیت جوی در مقیاس سینوپتیكی لازم است كه دیده بانیهای از ایستگاههای هواشناسی به تعداد زیاد ، بطور همزمان و در فواصل زمانی منظم دریافت شوند. این ایستگاهها ممكن است در روی خشكی بیش از ۱۰۰ كیلومتر از همدیگر فاصله داشته باشند، ولی در روی اقیانوسها این فاصله به مراتب خیلی بیشتر است. با روش سینوپتیكی تنها الگوهای كلی بدست می‌آیند، ولی بیشتر الگوهایی كه مورد توجه است از فواصل بین ایستگاهها به مراتب بزرگتر است. موفقیت این روش به مهارت دیده بانان در تهیه گزارشات به موقع و معرف شرایط دقیق جوی بستگی دارد.


● انواع نقشه‌های سینوپتیكی
تنها راه پیگیری وضعیت جوی در روی مناطق بسیار وسیع از سطح كره زمین ثبت این اطلاعت در روی نقشه‌ای خلاصه می‌باشد. بعضی از عوامل وضعیت جوی را می‌توان با مقادیر عددی بیان كرد و آنها را بصورت اعداد پلات نمود. این عوامل شامل فشار ، درجه حرارت ، درجه حرارت نقطه اشباع و غیره است. برای سایر عوامل جوی نظیر ابر و انواع ریزشهای جوی علائم قراردادی بكار می‌رود. چنین نقشه‌ای برای زمان و منطقه مشخصی "نقشه سینوپتیك" نامیده می‌شود. این نقشه‌ها در سطح زمین بر مبنای دیده‌بانیهای هواشناسی دیده‌بانان در سطح زمین با استفاده از ادوات سطح زمین پایه گذاری می‌شود.


● توده‌های هوا
معمولا نقشه‌های سینوپتیكی مناطق وسیعی مشخص می‌كند كه در آنها هوا دارای خصوصیات مشابهی است. چنین جرمی از هوا سطح به سطح از نظر درجه حرارت و محتوای رطوبت در فواصل افقی زیادی یكسان است، این جرم عظیم از هوا را توده هوا می‌نامند. قسمتی از سطح كره زمین كه در آن توده هوایی استقرار می‌یابد و به تدریج خصوصیات ویژه آن سطح را دریافت می‌دارد، منبع توده هوا نامیده می‌شود.


● جبهه‌ها
در فاصله بین دو توده هوا منطقه‌ای بنام منطقه انتقال وجود دارد. در این منطقه مشخصه‌های یك توده هوا بتدریج به مشخصه‌های توده دیگر تغییر می‌یابد. این ناحیه را منطقه جبهه‌ای می‌نامند. اغلب كلمه جبهه برای توصیف چنین ناحیه‌ای بر روی نقشه‌های سینوپتیك بكار می‌رود. هیچ دو جبهه‌ای كاملا شبیه به هم نیستند.


● كم فشارهای جبهه‌ای
قطاع گرم مختلط در كم فشارها از مشخصه‌های نسبتا عادی نقشه‌های سینوپتیكی در نواحی برون حاره‌ای می‌باشد. لكن موج كم فشار ایده آل بایستی صرفا به عنوان مدل در نظر گرفته شود. در عمل هیچ دو كم فشار جبهه‌ای دقیقا مشابه یكدیگر نیستند، اگر چه اكثرا آنها دارای بعضی از خصوصیات این نوع مدل هستند.


● اثرات كوهستان بر روی كم فشارهای جبهه‌ای
جبهه‌های همراه با كم فشارهای جبهه ای ممكن است بطور قابل ملاحظه‌ای توسط تاثیر كوهستانها تعدیل شوند. به ویژه تمایل به ضعیف شدن بادها و صافی آسمان وضعیتی است كه در پشت موانع كوهستانی باعث تعدیل توده‌های هوا می‌شود. بنابراین در فصل تابستان هوا در طرف پشت كوهستان تمایل دارد گرمتر از هوای نواحی مجاور خود باشد. برعكس در فصل زمستان در همین ناحیه هوا نسبت به هوای اطراف خود سردتر است. بدین ترتیب توده‌های هوایی جدید و محلی بدین شكل بوجود می‌آیند. به هر صورت هر مانع كوهستانی بر حركت جبهه اثر می‌گذارد.


● كم فشارهای بدون جبهه
كم فشارهای بدون جبهه بطور اصلی بر دو نوع كم فشارهای حرارتی و كم فشارهای كوهستانی تقسیم می‌شوند. كم فشارهای حرارتی همراه با گرم شدن سطح زمین یا ناپایداری عمودی می‌باشند و حال آنكه كم فشارهای كوهستانی در پشت دامنه‌های كوهستانی تشكیل می‌شوند. لایه‌های جو نزدیك سطح زمین در معرض نامساوی گرم شدن قرار می‌گیرند، این موضوع به مقدار زیاد به توزیع نواحی خشكی و دریا مربوط می‌شود و در نتیجه نواحی گرمتر تمایل دارند جزء مناطق كم فشار باشند.

 
 
منبع:شبکه فیزیکی هوپا
+ نوشته شده توسط سيدعيسي خانكشي زاده در چهارشنبه سی ام اسفند ۱۳۹۱ و ساعت 12:36 |

ديده باني هواشناسي و موارد استعمال آن در اقليم شناسي

ديده باني هاي هواشناسي پايه مطالعات اقليم شناسي را تشكيل مي دهند. ابزارهاي اندازه گيري در تاسيساتي كه ايستگاههاي هواشناسي و يا اقليم شناسي ناميده مي شود كار گذاشته شده است و به طور مرتب عناصر جوي نظير دما، فشار، باد، بارندگي،ساعات آفتابي ، شدت تابش خورشيد و ميزان تبخير... در آن ها ديده باني مي شود.

ديده باني هاي منظم جوي از قرن هيجدهم شروع شده است، با وجود اين ، مراكز ديده باني پراكنده است و بسياري از نواحي دنيا فاقد ايستگاههاي هواشناسي است. كشف دماسنج به وسيله گاليله در سال 1612 و فشارسنج به وسيله توريچلي در سال 1643 كمك فراواني به ديده باني هاي هواشناسي كرده است.

امروزه ديده باني هاي سينوپتيك يا همديد در تمام دنيا و در زمان هاي معين و به فاصله هر 3 ساعت و بر طبق ساعت معيار گرينويچ صورت مي گيرد و مجموعه اطلاعات حاصل در گستره جهاني مبادله مي شود.

علاوه بر ديده باني هاي زمين، ديده باني هاي  جو بالا با بالن هايي كه در اين ايستگاهها به هوا پرتاب مي شود انجام مي گيرد. اين بالن ها كه با دوربين هاي  خاصي تعقيب مي گردند حاوي راديو سوندهايي هستند كه توسط آن ها فشار، حرارت و رطوبت را در لايه هاي نسبتا بالاي اتمسفر تعيين مي كنند. اين ديده باني ها علاوه بر پيش بيني هاي هواشناسي، در تعيين انواع هواي روزانه از اهميت فراواني بر خور دارند.  

منبع: جعفرپور،ابراهيم(1390)،اقليم شناسي،انتشارات دانشگاه پيام نور،تهران

+ نوشته شده توسط سيدعيسي خانكشي زاده در سه شنبه بیست و نهم اسفند ۱۳۹۱ و ساعت 23:7 |


منبع:وبلاگ كليماتولوژيست
+ نوشته شده توسط سيدعيسي خانكشي زاده در یکشنبه چهاردهم اسفند ۱۳۹۰ و ساعت 19:23 |

محاسبه ی زمان طلوع وغروب خورشيد - يوسف شعبانی - 1/17/2009 9:33:47 AM

محاسبه ي زمان طلوع وغروب خورشيد
اگر به آسمان بنگريم تصور ميكنيم كه خورشيد به همراه ساير اجرام سماوي بر سطح بزرگ كره ي آسمان چسبيده اند. براي بررسي زمان طلوع وغروب خورشيد لازم است كه بتوان موقعيت خورشيد را در آسمان تعيين كرد. براي  اين كار سيستم هاي مختصاتي وجود دارد . يكي از اين سيستم ها، سيستم مختصات استوايي است. براي تشريح اين سيستم ابتدا بايد مطالبي را در مورد كره ي زمين مرور كنيم.
1)حركت وضعي كره ي زمين:
    زمين هر23 ساعت و 56 دقيقه و 3 ثانيه و 1 صدم ثانيه چرخشي كامل به دورمحورخود مي كند. اگر ستاره ي خاصي را در يك شب در نظر بگيريد دقيقا همين مدت لازم است تا ستاره در شب بعد در همان موقعيت قرار گيرد.اين مدت زمان را « زمان نجومي»مي نامند.
اما اگر همين عمل را براي خورشيد در نظر گيريد اين زمان 24 ساعت طول خواهد كشيد.
دليل آن نيز حركت زمين به دور خورشيد است كه در اين صورت زمين اندكي بيشتر به زمان نياز دارد تا منطقه اي از زمين كه در مقابل خورشيد است، طي يك گردش كامل دوباره رودر روي خورشيد قرار گيرد.منجمان اين زمان 24 ساعته را يك شبانه روز يا به طور دقيقتر «روز خورشيدي» مي نامند. لازم به ذكر است كه اگر به كره ي زمين از بالا بنگريم جهت گردش آن به دور محور خود خلاف عقربه هاي ساعت است همچنين زمين داراي تمايل محوري 5/23 درجه اي مي باشد.                                                   
2)استواي زمين:
    كمربند فرضي كه زمين را به دو نيم كره ي مساوي تقسيم مي كند كمربند استوا ناميده مي شود. نيم كره ي بالايي كه قطب شمال در آن قرار دارد نيم كره ي شمالي و نيم كره ي پاييني كه قطب جنوب در آن قراردارد نيم كره جنوبي  نام دارد.  به بيان ديگر خط استوا دايره اي ا ست كه فاصله ي هر نقطه از آن تا قطبين 90 درجه است و اين دايره منحصر به فردمي باشد.
3)عرض جغرافيايي:                                                                
      بر روي كره ي زمين دايره هاي فرضي موازي با استواي زمين قرار دارند كه هر چه به سمت قطب ها پيش رويم محيط آنها كاهش مي يابد، به طوري كه در قطب ها به يك نقطه تبديل مي شوند اين دواير به «عرض جغرافيايي» معروف هستند. تمام نقاطي كه بر روي يكي از اين دواير قرار دارند از نظر عرض جغرافيايي كاملا يكسان هستند.
 
در تعريفي دقيق تر عرض جغرافيايي يك منطقه را اندازه ي كماني تعريف مي كنند كه بين استواي زمين و مدار دايره اي گذرنده از آن منطقه قرار دارد. به عنوان مثال عرض جغرافيايي شهر رشت اندازه ي زاويه ي كماني است كه بين استوا و مدار گذرنده از شهر رشت قرار دارد ومقدار آن 37 درجه و 16 دقيقه (27/37 درجه) است.
4)طول جغرافيايي:
       در كره ي زمين دايره هايي  نيز از دو قطب زمين مي گذرند كه  هر كدام از دايره ها را      « نصف النهار» مي نامند. نقاطي از زمين كه بر روي يك نصف النهار قرار دارند نيمروزشان   (اذان ظهرشان) در يك زمان خواهد بود. امروزه نصف النهار مبدا نصف النهاري است كه از نزديكي شهر لندن ،از رصد خانه ي سلطنتي گرينويچ عبور مي كند و به آن نصف النهار گرينويچ گويند. فاصله ي زاويه اي نصف النهار هر منطقه تا نصف النهار مبدا را« طول جغرافيايي» نامند. به عنوان مثال طول جغرافيايي شهر رشت فاصله ي زاويه اي نصف النهار گرينويچ از نصف النهارگذرنده از شهر رشت مي باشد كه مقدار آن 49 درجه و36 دقيقه (59/49 درجه) است.
 5)كره ي سماوي:           
    هما نطور كه ذكر شد اگر در هنگام شب صافي به آسمان بنگريد مي پنداريد كه گويي ماه، سيارات و تمامي ستارگان بر سطح كره ي آسمان چسبيده اند. ما اين كره ي را كره ي سماوي مي نا ميم .اگر خط مستقيمي كه از وسط كره ي زمين مي گذرد  ومتصل كننده ي قطب شمال وجنوب زمين است را ادامه دهيم به آن محور عالم گويند به همين صورت در كره ي سماوي نيز قطب شمالي خواهيم داشت كه دقيقا در بالاي قطب شمال زمين قرار دارد وبه آن «قطب  شمال سماوي» گويند. ودر آن سوي محور عالم نيز«قطب جنوب سماوي» قرار دارد. مدار استوا ي زمين نيز بر روي كره ي سماوي تصويري دارد كه آن را «استواي سماوي » مي نامند. 
    تعيين موقعيت خورشيد و ساير اجرام سماوي نيازمند سيستم مختصاتي است يكي از آنها« سيستم مختصات استوايي» نام دارد.اين سيستم بر مبناي دو پارامتر ميل وبعد تعريف مي شود.
 6)ميل:
   همانطور كه در زمين مدار هاي فرضي موازي بااستوا در نظر مي گيريم در كره ي سماوي نيز مدار هايي موازي بااستواي سماوي تعريف مي شود.كه به آنها مدارهاي ميل گويند. قطب شمال سماوي داراي ميل 90 درجه ي شمالي وقطب جنوب سماوي نيز داراي ميل 90 درجه ي جنوبي است. مبدا  آن هم استواي سماوي مي باشد. بنابر اين ميل يك جسم سماوي برابر با فاصله ي زاويه اي بين مدار دايره اي واستواي سماوي است. ميل خورشيد بر خلاف ساير ستارگان در طول سال تغيير مي كند و ميزان تغييرات آن بين صفر تا 5/23 درجه است.اين تغييرات به خاطر حركت انتقالي زمين مي باشد.
7)بعد:
    بنا به آنچه كه در قسمت 4ذكر شد دواير فرضي از دو قطب مي گذرند كه مبين طول جغرافيايي هستند. به همين شكل در كره ي سماوي نيز مدار هايي وجود دارد كه قطب شمال وجنوب سماوي  را به هم متصل مي گردانندكه به آنها « نصف النهار هاي سماوي» ونيز« زواياي ساعتي» گويند. ا ندازه ي كره ي سماوي 360 درجه است و با استفاده از نصف النهارهاي سماوي آن ر ابه 24 قسمت مساوي تقسيم مي كنيم. كه اندازه ي هر قسمت 15 درجه است وبيانگر 1 ساعت مي باشدو كل 360 درجه مجموعا گوياي ساعت24 است. بعد خورشيد وساير ستارگان را با ساعت و دقيقه بيان مي كنند همانطور كه براي طول جغرافيايي يك مبدا در نظر گرفته مي شود، در كره ي سماوي نيز مبدا بعد، دايره ي ساعتي است كه از اعتدال بهاري مي گذرد. نقطه ي اعتدال بهاري يكي از دو نقطه ي برخورد استواي سماوي با دايره البروج است. در تعريفي دقيق فاصله ي بين اعتدال بهاري تا نصف النهار سماوي يك مكان را بعد آن مكان گويند. حداكثر مقدار بعد 24 ساعت است واضح است كه بعد 24ساعت همان بعد صفر مي باشد.
8)دايره البروج:
   به مسير حركت ظاهري خورشيد به دور زمين در زمينه آسمان دايره البروج مي گويند. البته همانطور كه مي دانيد اين حركت ، ظاهري است و دليل آن چرخش زمين به دور خورشيد است كه باعث مي شود زمينه ي آسمان نسبت به خورشيد تغيير كند.                                                                 
9)زايه ي ساعتي:
   زاويه ي بين نصف النهار محلي ونصف النهاري كه خورشيد بر روي آن قرار دارد را زاويه ساعتي گويند.
10)زمان خورشيدي:
     زاويه ي ساعتي خورشيد  نسبت  به  نصف النهار ناظر را  « زمان خورشيد حقيقي »  يا «زمان خورشيد ظاهري » گويند. زاويه ي ساعتي خورشيد در هنگام ظهرصفر است  در حالي كه ساعت خورشيد حقيقي 12 مي باشد. بنا بر اين بين زاويه ي ساعتي خورشيد و ساعت خورشيد حقيقي 12 ساعت اختلاف وجود دارد اما آنچه كه ساعت ها به ما نشان مي دهند زمان ديگري است. به اين زمان « ساعت خورشيد ميانگين» گويند. بايد دانست كه مسير گردش زمين به دور خورشيد بيضي شكل است بنابر اين طبق قانون كپلر زمين در هنگام نزديك شدن به خورشيد با سرعت  بيشتر و در هنگام فاصله ي اوج از آن با سرعت كمتري مدار خود را طي مي كند. از اين رو سرعت مداري زمين متفاوت است. از طرفي اين صفحه ي مداري با صفحه ي استواي سماوي زاويه ي 45/23 درجه مي سازد در نتيجه طول شبانه روز حقيقي درطي سال مختلف مي باشد. براي رفع اين مشكل مي توان تجسم نمود كه زمين در مداري دايره اي و  با سرعت مداري يكنواخت  به دور خورشيد مي گردد. پس خورشيد با سرعتي ثابت در كره ي سماوي حركت خواهد كرد كه به آن خورشيد متوسط گويند. اختلاف ميان زمان خورشيد متوسط وحقيقي را «تعديل زمان» مي نامند و از لحاظ مقداري بين 16+ تا 16- دقيقه تغيير مي كند.
11)انكسار جو:     
     جو زمين بسيار متغير است. ميزان دما، فشار، ذرات معلق در جو و نيز درصد رطوبت در جو هر منطقه با منطقه اي ديگر متفاوت است. از سوي ديگر اين موارد در هر منطقه نيز پيوسته در حال تغييرند. اين تغييرات سبب مي شوند كه در مقياس زماني بزرگ، مثلا طي يك سال، زمان اوقات شرعي متفاوت گردند.
 

  منبع : ماه نو - www.newmoon.ir    نویسنده : يوسف شعبانی

 

نام حدیثا در  Friday, February 12, 2010 ساعت 08:59

سلام
کجاهای تهران می شه یه طلوع کامل و زیبا مشاهده کرد و در کدام نقاط از تهران می شه یه غروب زیبا و کامل دید؟

ماه نو: آنچه که واضح است این است که جایی می توان طلوع و غروب خورشید را دید که افقی باز داشته باشید. افق باز شرقی برای طلوع و افق باز غربی برای غروب.(البته در طول سال مکان طلوع و غروب خورشید بسیار فرق می کندواز شمال شرقی تا جنوب شرقی برای طلوع و از شمال غربی تا جنوب غربی برای غروب می تواند متفاوت باشد) اما معمولاً ما در شهرهای بزرگ، خصوصاً تهران شاهد طلوع و غروب زیبا نیستیم. زیرا آلاینده های هوا در افق به شدت زیبایی طلوع و غروب خورشید را تحت الشعاع قرار می دهند، حتی اگر افق بازی را پیدا کنید. شاید یکی از جاهایی که بتوان طلوع زیبایی را مشاهده نمود در آزادراه تهران-قم، هنگامی که دریاچه نمک در شرق ما قرار گیرد است. البته دیده شدن یک طلوع و غروب زیبا به عوامل دیگری همچون وضعیت جوی، میزان غبار منطقه، سرد یا گرم بودن هوا در لایه های مختلف جو و ... بستگی دارد.

نام امیر در  Sunday, November 15, 2009 ساعت 12:52

عالی

+ نوشته شده توسط سيدعيسي خانكشي زاده در جمعه بیست و یکم بهمن ۱۳۹۰ و ساعت 22:50 |

اطلاعيه هواشناسی استان اردبیل

بارش برف در 22 بهمن

بررسي نقشه هاي پيشيابي هواشناسي نشان مي دهند از عصر روز جمعه با ريزش جريانات سرد شمالي از عرض هاي بالاتر ، بارش برف در سطح استان آغاز خواهد شد اين بارش برف در مناطق شمالي و مركزي و برخي از شهرهاي جنوب استان تا ظهر روز شنبـــه 22 بهمن ادامه خواهد داشت. آسماني مه آلود به همراه كولاك برف باعث كاهش ديد در گردنــــه ها و جاده هاي كوهستاني طي اين مدت خواهد شد. اين هواي ناپايدار  برفي از ظهر روز شنبه بتدريج در مناطق مركزي و جنوبي استان كاهش يافته اما در نواحي منتهي به استان گيلان و در شهرهاي شمالي استان بارش برف بصورت پراكنده تا روز يكشنبه تداوم خواهد داشت.

+ نوشته شده توسط سيدعيسي خانكشي زاده در جمعه بیست و یکم بهمن ۱۳۹۰ و ساعت 21:4 |

با سلام؛

 نظر به درخواست تعداد زيادي از دوستان بزرگوارم صفحات مربوط به ناحيه بندي اقليمي  كتاب اقليم شناسي سينوپتيك جناب آقاي دكترعليجاني ، موضوع امتحان درس نواحي اقليمي ايران و توانهاي محيطي آن، گردآوري و اسكن  شده و براي  استفاده دوستان عزيز به حضورشان تقديم مي گردد. ضمنا از نويسنده  و كليه صاحبان حقوق اثر مذكور تشكر و قدرداني نموده واز محضر دوستان نيز التماس دعا مي نمايد.


روش دريافت:

۱-به ادامه مطلب برويد و رمز خود را و ارد كنيد.
۲- بر روي تصوير  كتاب كليك نموده و در صفحه بعد بر روي  تصوير دريافت - download كليك كنيد.
۳- فايل دريافت شده را با نرم افزار Winrar يا ديگر نرم افزار هاي آنزيپ از حالت فشرده خارج نماييد.

موفق و سربلندباشيد


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط سيدعيسي خانكشي زاده در جمعه دوم دی ۱۳۹۰ و ساعت 7:57 |